ေလာကမွာ ေငြ ဟာ အေရးပါတယ္၊ မပါဘူး ျငင္းခံုၾကေပမယ့္ ေငြေၾကးသာလွ်င္ သူ႔စိတ္ကို တက္ၾကြေစတဲ့ အရွင္သခင္ျဖစ္ပါတယ္လို႔ Island Shipbrokers ကုမၸဏီက Sale & Purchase မန္ေနဂ်ာ Mr.Wong က ဝန္ခံပါတယ္။ “ကၽြန္ေတာ့္ကို ေငြေၾကးက တက္ၾကြေစပါတယ္။ အလုပ္လုပ္တဲ့လူတိုင္းဟာ ဝင္ေငြကို မက္ေမာၾကတာခ်ည္းပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ့္အလုပ္မွာေတာ့ အေရာင္းအဝယ္ျဖစ္ေတာ့မယ္ဆို ေဒၚလာကို သန္းခ်ီစကားေျပာၾကေတာ့တာပဲ” လို႔ သူကဆိုပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သူ႔အလုပ္ဟာ သေဘၤာပိုင္ရွင္နဲ႔ ငွါးရမ္းလိုသူေတြအၾကား၊ သေဘၤာေရာင္းလိုသူနဲ႔ ဝယ္လိုသူအၾကား ေစ့စပ္ေပးရတဲ့ ပြဲစားဆန္ဆန္လုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားျပားလွတဲ့ ေငြေၾကးေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနရေပမယ့္ Mr.Wong က အျမဲတမ္း ရႊင္လန္း ေနတတ္ပါတယ္။ ပြဲစားအလုပ္ပဲ-စကားေျပာေကာင္းရင္ ရပါတယ္ဆုိတာထက္ ခက္ခဲတဲ့ အလုပ္နဲ႔ အစီအစဥ္ေတြ သူ႔ေခါင္းထဲမွာ အျမဲတမ္းျပည့္ေနရပါတယ္။ သေဘၤာအေၾကာင္းေရးတဲ့ မဂၢဇင္းနဲ႔ စာအုပ္ေတြအၾကားမွာလည္း အခ်ိန္အမ်ားၾကီး ေပးထားရပါေသးတယ္။ ဒါမွသာ ေနာက္ဆံုးေပၚသတင္းေတြနဲ႔ ပစၥည္းေတြကို မ်က္ေျခမပ်က္မွာေပါ့လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

သူ႔အလုပ္ဟာ အခ်ိန္နဲ႔ေနရာ အတိအက်သတ္မွတ္ထားလို႔လည္း မရပါဘူး။ အခ်ိန္အခါမဟုတ္လည္း ဝိုင္ေသာက္ရင္း စကားေျပာေနခ်င္ ေျပာေနရတတ္ပါတယ္။ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ သူ႔မိသားစုေလးက သူ႔ကို နားလည္ေပးႏိုင္ၾကတာပါပဲ။ ဇနီးသည္နဲ႔ သမီးႏွစ္ေယာက္က အခ်ိန္ေပးႏိုင္ခဲတဲ့ သူ႔တို႔အိမ္ေထာင္ဦးစီးကို အျပစ္မျမင္ဘဲ ဒါက သေဘၤာပြဲစားၾကီးရဲ႕ မိသားစု ဘဝပါပဲလို႔ ရယ္ရယ္ေမာေမာနဲ႔ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီအလုပ္ကို ေရြးလိုက္လို႔လည္း Mr.Wong မွာ ေနာင္တနဲ႔ သံသယ လံုးဝမရိွဘူးလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

စင္ကာပူ ပညာေရးစနစ္အရ GCE O Level တက္ျပီးရင္ Poly လို၊ Junior College လို ေက်ာင္းေတြကို တက္ရပါတယ္။ Mr.Wong က Marine Engineering ဘာသာကို ေရြးတက္ခဲ့ေပမယ့္ သူတကယ္စိတ္ဝင္စားတာက ေငြေၾကးနဲ႔ ဘဏ္လုပ္ငန္းဘာသာရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ သူက “ကၽြန္ေတာ္ တကယ္တက္ခ်င္တာက ေငြေၾကးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အတန္းပါ။ လူတိုင္းစိတ္ဝင္စားသလို ျပိဳင္ဆိုင္မႈလည္း ရိွတယ္ေလ။ ေဆာက္လုပ္ေရးကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ စိတ္မဝင္စားပါဘူး။ ကုန္းေျမအေတာ္ေလး ကန္႔သတ္ခ်က္ရိွေနတဲ့ စင္ကာပူမွာ တခ်ိန္ခ်ိန္ေတာ့ ေဆာက္လုပ္ေရးေတြ ေခတ္ပ်က္လာႏိုင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ေက်ာင္းစတက္ေတာ့ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီနည္းေသးတယ္ဗ်။ ခုေတာ့ အေတာ္ေလးမ်ားလာတယ္။ ပုိခက္ခဲလာတာေပါ့ေလ။ ကၽြန္ေတာ္က ဒီ သေဘၤာဘက္လိုက္ခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက သေဘၤာကုမၸဏီလည္း နည္းသလို ပင္လယ္ၾကီးရိွေနသမွ် လုပ္စမ္းပါေလ့ဗ်ာ။ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ ေပါမွေပါပဲ” လို႔ ရွင္းျပပါတယ္။

သူ႔အေတြးအေခၚက အေတာ္ေလး မွန္ပါတယ္။ သေဘၤာအေရာင္းအဝယ္နဲ႔ သေဘၤာေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းဟာ စင္ကာပူ GDP ရဲ႕ ၇% ရိွျပီး အခုေနာက္ဆံုးထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သေဘၤာကုမၸဏီ ၄၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ အလုပ္အကိုင္ေပါင္း ၁ သိန္းေက်ာ္ခန္႔ထားပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လမ္းေၾကာင္းမွန္ကို ေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ Mr.Wong ဟာ သူ႔ရဲ႕ Advanced Diploma ကို University of Newcastel-upon-Tyne, UK ကေန ၁၉၉၈ မွာ ရခဲ့ျပီး ၁၉၉၉ မွာ B.E ဘြဲ႔ရခဲ့ပါတယ္။ သူအလုပ္စလုပ္ေတာ့ Marine Surveyor ၊ ေနာက္ေတာ့ Shipping Officer အျဖစ္ကေန လြန္ခဲ့တဲ့ ေျခာက္ႏွစ္ကစျပီး သေဘၤာအေရာင္းအဝယ္ေတြကို စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ သူက “ဒီအလုပ္က စကားခ်ဳိခ်ဳိသာသာ ေျပာတတ္ရံုနဲ႔ မျပီးေသးပါဘူး။ သက္ဆိုင္တဲ့ ဗဟုသုတေတြ အျပည့္ရိွေနဖို႔လိုပါတယ္။ သေဘၤာတည္ေဆာက္ပံု၊ ဘာေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားလဲ၊ သက္တမ္းဘယ္ေလာက္ရိွလဲ၊ ဘယ္ႏိုင္ငံက လုပ္တာလဲေပါ့။ ဂ်ပန္လုပ္ သေဘၤာရိွလားလို႔ ေမးေနတာကို အိႏၵိယသေဘၤာေကာင္းေၾကာင္း ညႊန္းေနရင္ မဟုတ္ေသးဘူးေလ။ ဒါ့အျပင္ ေစ်းႏႈန္းညိွၾကတဲ့အခါမွာလည္း ပါးနပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဝယ္ျဖစ္တာ၊ ေရာင္းျဖစ္တာထက္ ေတြ႔ဆံုပြဲေလးက စိတ္ခ်မ္းခ်မ္းသာသာျပီးသြားဖို႔ လိုတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါမွာ ေနာက္သေဘၤာလိုတယ္ေဟ့ ဆိုတာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကုမၸဏီကို သူတို႔ သတိရေနၾကမွာပါ” လို႔ သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

သေဘၤာလုပ္ငန္း လုပ္ေနသူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပင္လယ္အေတြ႕အၾကံဳရိွဖို႔လည္း လုိပါတယ္။ Mr.Wong ဟာ ၁၉၉၄ မွာ ၉ လၾကာ ပင္လယ္ခရီး ထြက္ခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီခရီးဟာ သူ႔ကို တကယ့္အေတြ႕အၾကံဳစစ္စစ္နဲ႔ မ်က္စိပြင့္ေစခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ “ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ရဲ႕ ေဒသႏၱရ ဗဟုသုတကို စာအုပ္ေတြမွာသာမက လက္ေတြ႔လည္း တတ္သိေနဖို႔လိုပါတယ္။ သေဘၤာအေရာင္းအဝယ္လုပ္ေနျပီး ပင္လယ္ခရီးကို သေဘၤာၾကီးနဲ႔ မထြက္ဖူးဘူးဆိုရင္ ရယ္စရာပါပဲ။ သေဘၤာအဝင္အထြက္၊ အေကြ႔အလွည့္ေတြက တကယ္ခရီးသြားမွ ၾကံဳတတ္တာမ်ဳိးေလ။ ကၽြန္ေတာ္ခရီးထြက္ေတာ့ သေဘၤာအင္ဂ်င္ခန္းေတြ၊ သတိေပးစနစ္ေတြ၊ အေရးေပၚအသက္ကယ္စနစ္ေတြကိုလည္း ေလ့လာျဖစ္တယ္။ တကယ္ေတာ့ သေဘၤာဆိုတာ ပင္လယ္ထဲက ကၽြန္းငယ္တစ္ခုလို႔ သတ္မွတ္လို႔ရပါတယ္။ သေဘၤာေတြအေၾကာင္းကို စိတ္ဝင္စားတာကိုေတာ့ ခုထိရပ္တန္႔ေပးႏိုင္မယ့္အရာ မေပၚေသးပါဘူး” လို႔ သူကရွင္းျပပါတယ္။

သေဘၤာလုပ္ငန္းအေတြ႔အၾကံဳမ်ားလွတဲ့ Mr.Wong က “သေဘၤာလုပ္ငန္းဆိုတာ ဘယ္ေတာ့မွ ေနမဝင္ပါဘူးဗ်ာ။ ကမာၻ႕ကုန္သြယ္မႈရဲ႕ ၉၀% က ပင္လယ္ကိုျဖတ္လာရတာပါ။ အရင္ကလိုပဲ အလုပ္အကိုင္ေတြ ေပါမ်ားေနတုန္းပါပဲ။ ေကာင္းကင္ၾကီးကေတာ့ နာရီနဲ႔အခ်ိန္ကို တူတူပဲေပးတာပါပဲ။ ခင္ဗ်ားအလုပ္ၾကိဳးစားဖို႔နဲ႔ အလုပ္ခ်ိ္န္ေတြ ပိုထြက္လာဖို႔ကေတာ့ လူကိုယ္တိုင္ရဲ႕ အေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္။ အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ့ ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့အလုပ္ကို ဂုဏ္ယူေနတတ္ဖို႔ပါပဲ” လို႔ လူငယ္ေတြကို အၾကံေပးသြားပါတယ္။

………..

အထက္ပါ အေၾကာင္းအရာေတြကေတာ့ အလုပ္တကယ္လုပ္ခ်င္သူတစ္ေယာက္ဟာ လက္ေတြ႔အေတြ႕အၾကံဳ၊ စာေပဗဟုသုတ၊ ေက်ာင္းပညာ၊ မိမိအလုပ္အေၾကာင္း ေရရွည္တြက္ဆႏိုင္မႈ စတာေတြကို တတ္သိနားလည္ေနရမယ္ဆိုတာကို ျမင္သာေစတဲ့ သေဘၤာလုပ္ငန္း မန္ေနဂ်ာတစ္ေယာက္ရဲ႕ ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းခြင္ထဲ ဝင္ေရာက္ေတာ့မယ့္ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔လည္း အစစအရာရာ ၾကိဳတင္တြက္စျပီး ေရရွည္ျမႈပ္ႏွံသြားႏိုင္မယ့္ လုပ္ငန္းမ်ဳိးေရြးခ်ယ္ႏိုင္ၾကပါေစ။