ညီေလးေရ
မင္း အလုပ္မ်ားေနတဲ့ အေၾကာင္းၾကားရတဲ့အတြက္ ၀မ္းသာပါတယ္။ ငါဖတ္ဖူးတဲ့ စာတစ္ေၾကာင္းရိွတယ္။ " Societies are not destroyed so much by activities of reacals but by the inactivity of good people." တဲ့။ “လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ အလြန္အကၽြံ ပ်က္စီးရတာက လူဆိုးလူမိုက္ေတြရဲ႔ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ လူေတာ္လူေကာင္းေတြ တက္ၾကြစြာနဲ႔ အလုပ္မလုပ္ၾကလို႔ ျဖစ္တယ္” တဲ့။ မွန္သင့္သေလာက္မွန္တယ္လို႔ ငါကေတာ့ ထင္တာပဲ။ ငါတို႔ဆီမွာက နားနားေနေန ေအးရာေအးေၾကာင္းေတြ မ်ားေနသလိုပဲ။ အကန္႔အသတ္ရိွတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုထဲမွာ အဲဒီကန္႔သတ္မႈေတြ ၾကားထဲကေန ဘာေတြလုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတာကို မစဥ္းစားဘဲ.. ဆင္ေျခေတြ လိုက္ရွာေနၾကတဲ့သူေတြကို စိတ္ပ်က္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ ေတြ႔ေနရတယ္။ အခ်ိန္ကာလနဲ႔ ေနရာေဒသ (Time and Space) ရဲ႔ လႊမ္းမိုးျခယ္လွယ္မႈကို မခံဘဲ လုပ္ႏိုင္တာေတြကို ရွာေဖြျပီး ၾကိဳးစားလုပ္ကိုင္ေနရတာက နဲနဲခက္တယ္ေလ..။ ဆင္ေျခဆင္လက္ေတြနဲ႔ ေရပက္မ၀င္ေအာင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ကာကြယ္ရတဲ့ အလုပ္က ပိုလြယ္ေနလို႔မ်ားလားလို႔ ငါစဥ္းစားမိတယ္။
ထားပါ..။ ဒါက စိတ္အစာမေၾကမႈေတြမ်ားစြာၾကားထဲက တစ္ခုေသာ အေၾကာင္းအရာေပါ့။
မင္းကို ငါ တကယ္ေျပာခ်င္ေနတာက ပို ့စ္ေမာ္ဒန္ (Post modern) စာေပေရးသားမႈ ပံုသ႑ာန္ရဲ႕ အသြင္အျပင္ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ “ဗဟုိခ်က္ကင္းမဲ့ျခင္း”( Decentralization) အေၾကာင္းပါ။ မင္းကို ေျပာျပရတာ.. သိထား၊ ေတြးထားတာေတြ မွ်ေ၀ရတာ ကၽြဲပါးေစာင္းတီးမျဖစ္ဘူးဆိုတာကိုေတာ့ ငါ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိေက်ာင္းကို ေရကူးသင္ေပးသလို ျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့လဲ Revision ျပန္တယ္လို႔ သေဘာထားျပီး သည္းခံဖတ္လိုက္ေပါ့ သူငယ္ခ်င္းရာ။ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ ေခတ္ထဲမွာ စီးေမ်ာေပ်ာ္၀င္မေနဘဲ ေခတ္နဲ႔ နဲနဲအလွမ္းေ၀းေနၾကတဲ့ အခ်ိဳ႕လူေတြက Decentralization ကို အထိန္းအကြပ္မဲ့တယ္၊ ဗရမ္းဗတာ ျဖစ္တယ္ ၊ မင္းမဲ့စရိုက္ျဖစ္တယ္ ဆိုျပီး ေျပာေနၾက၊ ေရးေနၾကတာေတြကို ၾကားေန ဖတ္ေနရတယ္။ အဲဒီလို ေျပာေန၊ ေရးေနၾကတာေတြဟာ ေသခ်ာ မေလ့လာ ထားလို႔၊ ေသခ်ာ နားမလည္ၾကေသးလို႔ပဲလို႔ ငါထင္တယ္ေလ ။ ငါ မင္းကို ပံုႏွစ္ပံု ဆြဲျပမယ္။
ပံု (၁) ပံု (၂) ဒုတိယပံုဟာ Decentralization ပဲ ငါ့ညီ။ အထိန္းအကြပ္ မဲ့ျခင္း၊ မမဲ့ျခင္း၊ ဗရမး္ဗတာ ျဖစ္ျခင္း မျဖစ္ျခင္း ဆိုတာေတြကို အျပန္အလွန္ ခိုင္မာေသာ
ခ်ိတ္ဆက္ထားမႈရိွျခင္း မရိွျခင္းက အဆံုးအျဖတ္ေပးတယ္ဆိုတာ ပံုကို ၾကည့္ရံုနဲ႔ မင္းသေဘာေပါက္ႏိုင္မွာပါ။ ပထမပံုမွာေတာ့ C နဲ႔ အျခားလက္ေအာက္ခံေလးေတြပဲ ခ်ိတ္ဆက္မႈ ရိွထားရံုသာမက C ကို ျပန္သြားတဲ့ Feedback ေတြကလဲ မိွန္ေနတာကို မင္း ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။ 1,2,3,4 တို႔ရဲ႕ အျပန္အလွန္ ခ်ိတ္ဆက္ထားမႈလဲ မရိွတဲ့အတြက္ တစ္ဖြဲ႔ရဲ႕လုပ္ရပ္ဟာ တစ္ဖြဲ႔ကို အက်ိဳးျပဳႏုိင္ဖို႔ ခဲယဥ္းသြားတယ္။
ဒုတိယပံုစံမွာေတာ့ C က center ေနရာကို ယူမထားေတာ့ဘဲ သူသည္ပင္လွ်င္ အျခား အစုအဖြဲ႔တစ္ခု သေဘာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္သြားတယ္။ မင္းေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒုတိယပံုစံမွာ ခ်ိတ္ဆက္မႈတစ္ခု ျပတ္သြားရံုနဲ႔ အစုအဖြဲ႔ တစ္ခုဟာ ကြဲထြက္မသြားဘူးဆိုတာကို ေတြ႔ႏိုင္တယ္။ 1 နဲ႔ 4 ခ်ိတ္ဆက္မႈ ျပတ္ေနရင္ေတာင္ 1 ဟာ 2,3,5 တို႔နဲ႔ ခ်ိတ္ေနတုန္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအ၀န္းအ၀ုိင္းကေန ကြဲထြက္မသြားေတာ့ဘူး။ ပထမပံုစံမွာဆိုရင္ 1 ဟာ C နဲ႔ ခ်ိန္ဆက္မႈ ျပတ္ျပီဆုိတာနဲ႔ သူက လြတ္ထြက္သြားျပီး သူ႔ကို ထိန္းကြပ္ဖို႔ ခက္သြားျပီ။ ဒုတိယ ပံုစံတစ္ခု အားေကာင္းေမာင္းသန္ျဖစ္ဖို႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေတြရဲ ႔ခိုင္မာမႈ၊ ျမန္ဆန္မႈ၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈေတြက အေရးၾကီးတဲ့ က႑မွာ ရိွေနတယ္။ အဲဒီလမ္းေၾကာင္းေတြကေနတဆင့္ Data Sharing အခ်က္အလက္ မွ်ေ၀ျခင္း၊ Idea Sharing စိတ္ကူးမွ်ေ၀ျခင္း၊ Interaction အျပန္အလွန္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစျခင္း၊ Collaboration ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း စတာေတြကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္တယ္။
ဥပမာကြာ.. ေဒသတစ္ခုမွာ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ တစ္ခုခုေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ ဒုကၡေရာက္ၾကျပီး ကူညီဖို႔လိုအပ္လာျပီဆိုၾကပါစုိ႔။ အကူအညီလိုအပ္ေနတဲ့ေနရာေတြက က႑စံုမွာ ရိွေနမွာပဲ။ ေနေရး ထိုင္ေရး၊ စား၀တ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး ၊ စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေရး စသည္ျဖင့္ေပါ့..။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အေရးကိစၥတစ္ခုခ်င္းစီနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးက ကိုယ့္အပိုင္းကိုယ္ ႏိုင္သေလာက္ ၾကိဳးစားကူညီေနရင္းနဲ႔ တျပိဳင္နက္မွာပဲ အဲဒီအဖြဲ႔အစည္း အခ်င္းခ်င္းသာ Network ခ်ိတ္ထားႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈတစ္ခု ေပၚလာျပီး ကူညီေထာက္ပံ့ေရးေတြမွာ ပိုျပီး
အားေကာင္းထိေရာက္လာမွာ အေသအခ်ာပဲ။ ထမင္းငတ္ေနတဲ့သူကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ တစ္နပ္စာ သြားေကၽြးျပီး ေနာက္ေန႔ေတြ ငတ္ေသခ်င္လဲ ေသပေစလို႔ သေဘာထားတာမ်ိဳးဟာ အဲဒီလူကို ကူညီတယ္ဆိုတာထက္ အာသာေျပ အလွဴဒါန လုပ္တယ္လို႔ဆိုရမွာပဲ။ ေနထုိင္ေရးအတြက္ အကူအညီေပးတဲ့အဖြဲ႔က က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ တစ္ခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တာေတြ ရိွႏိုင္တယ္။ ပညာေရးဆိုင္ရာအကူအညီေပးတဲ့အဖြဲ႔ေတြရဲ႔ Data အခ်က္အလက္ေတြကို စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေရးလုပ္ေနသူေတြက အဆင္သင့္ယူသံုးႏိုင္ရင္ လုပ္ငန္းပိုေခ်ာေမြ႔မယ္။ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ က်န္းမာေရးအျမင္နဲ႔ ၾကည့္တဲ့ Idea ေတြကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြရဲ ႔ Idea ေတြထဲမွာ ေပါင္းထည့္စဥ္းစားႏိုင္ရင္လဲ ပိုအက်ိဳးရိွတယ္။ အဲဒီ လိုမ်ိဳးေပါ့ကြာ..။
ေဆြးေႏြးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေဆြးေႏြးစရာေတြ အမ်ားၾကီးေပါ့။ အိုဘားမား common ground ရည္ရြယ္ခ်က္တူဖို႔ကေတာ့ အေရးအၾကီးဆံုး အခ်က္ေပါ့ကြာ။ ငါေရးျပတာေတြက မင္းသိျပီးသားဆိုရင္လဲ အျခားမသိေသးဘူးလို႔ ထင္တဲ့သူေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းေျပာျပလုိက္ေပါ့။ မင္းေရးတဲ့ စာေတြထဲမွာ စိတ္အခ်ဥ္ေပါက္ေနတဲ့ လကၡဏာတခ်ိဳ႔တ၀က္ကို ေတြ႔ေနရတယ္။ ဗရမ္းဗတာေလာက ( Chaotic world ) ထဲမွာ စိတ္နဲ႔ မေတြ႔တာေတြလဲ ရိွတာေတာ့ ရိွမွာေပါ့..။ဒါေပမယ့္ စိတ္ဓာတ္မက် ဖို႔ေတာ့ အေရးၾကီးတာေပါ့။
စကၤာပူႏိုုင္ငံကို ကမာၻထိပ္တန္းႏိုင္ငံ တစ္ခုျဖစ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ လီကြမ္ယု (Lee Kuan Yew) က ဒီလုိေျပာခဲ့ဖူးတယ္ကြ..။
" My duty is to give the people hope, not demoralise them."
“က်ဴပ္ရဲ ႔ တာ၀န္က ျပည္သူေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေပးဖို႔ျဖစ္တယ္။ စိတ္ပ်က္သြားေစဖို႔ မဟုတ္ဘူး” တဲ့။
ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတစ္ေယာက္ရဲ ႔ မွတ္သားေလာက္တဲ့ စကားေပါ့ကြာ။
Keep moving ငါ့ညီ.. ဆက္လက္လႈပ္ရွားေနပါလို႔..။
မင္းရဲ႕
ကိုလတ္
