စာေရးသူ ငယ္စဥ္ကေလးဘ၀ကပင္ မ်က္ေထာင့္နီၾကီးနဲ႔ ဆိုသည့္ အသံၾကား႐ံုျဖင့္ ေၾကာက္တတ္ခဲ့ေသာ္လည္း အပူပိုင္းေဒသ တစ္ေနရာမွာ ေရာက္ေနျဖစ္ခဲ့တ့ဲ အခါ ထိုမ်က္ေထာင့္နီနီေတြကို မလဲြမေရွာင္နိုင္ဘဲ ျဖစ္ခဲ့ ရပါတယ္။ မ်က္စိအထူးကု ဆရာ၀န္ တစ္ဦး မဟုတ္ေပမယ့္ အပူပိုင္းေဒသဆိုင္ရာ ဆရာ၀န္ ျဖစ္ခဲ့ေလေတာ့ မသက္ဆိုင္ခ်င္ေပမယ့္ မရနိုင္တဲ့ အပူပိုင္းေဒသေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုကို ေဆးရံု ေဆးခန္းမွာ တစ္ခါမဟုတ္တစ္ခါေတာ့ ၾကံဳရစျမဲမို႔ အဲဒီမ်က္ေထာင့္နီနီ ကေလးမ်ား အေၾကာင္းကို ေရးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါကေတာ့ Pingueculitis လို႕ေခၚတဲ႔ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်ပန္နိုင္ငံရွိ ေမာ္ေတာ္ယဥ္ထိန္းမ်ားနွင့္ အျခားေသာ ဥာဏလုပ္သားမ်ား စုစုေပါင္း ၁၀၀၀ ခန္႔ကို သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားအရ ၃၇.၇ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ထိန္းမ်ားႏွင့္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ဥာဏ လုပ္သားမ်ားတြင္ Pingueculitis ျဖစ္ပြားသည္ကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားပံု

Pingueculitis ဆိုသည့္ေရာဂါကို မ်ားေသာအားျဖင့္ သက္လတ္ပိုင္းမွ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ား အထိေတြ႕ရတတ္ျပီး၊ ေနေရာင္ျခည္ကို ၾကာျမင့္စြာ ထိေတြ႕မိေသာ သူမ်ား၊ မ်က္စိကို  ပ်က္စီးေစေသာ အရာမ်ားနွင့္ ထိေတြ႕မိေသာ သူမ်ားမွာ ေရာဂါျဖစ္ပြားရသည့္ အဓိက လူဦးေရျဖစ္သည္။ Pingueculitis သည္ ေနေရာင္ျခည္ကို ၾကာျမင့္စြာ ထိေတြ႕မႈေၾကာင့္ မ်က္ျဖဴသားတြင္ရွိေသာ collagen ႏွင့္ elastic အသားစိုင္မ်ား ပ်က္စီးကာ အသံုးမ၀င္ေသာ အသားစိုင္မ်ား စုျပံဳလာသည့္ မ်က္ျဖဴသား ပ်က္စီးမႈ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လို ခံစားေတြ႕ရွိရမလဲ

အဲဒီေရာဂါဟာ တကယ္တင္စားေျပာဆိုသလို မ်က္လံုးမွာ ရဲရဲေတာက္နီေနတာမ်ဳိးကို ေ၀ဒနာရွင္တိုင္းမွာ ေတြ႕ရတတ္တာ မဟုတ္ဘဲ အဆီဖတ္ေတြလို ၀ါက်င့္က်င့္အေရာင္ ေဖာင္းၾကြၾကြအဖတ္ေတြအျဖစ္ လည္းေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအ၀ါဖတ္ေတြဟာ မ်က္လံုးရဲ့ ဘယ္ဘက္ ဒါမွမဟုတ္ ညာဘက္မွာရွိတဲ့ (နာရီလက္တံအားျဖင့္ ၃နာရီ ဒါမွမဟုတ္ ၉နာရီ )မ်က္သားျဖဴေပၚမွာ ဖံုးအုပ္ေနတတ္တာကို ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ က်ားမ မေရြးဘက္မလိုက္ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာျဖစ္ျပီး ျဖစ္ေပၚတဲ့ အရြယ္အစားေပၚမူတည္ျပီး မ်က္၀န္းအိမ္အတြင္း ေျခာက္ေသြ႕မႈျဖစ္ေပၚကာ နာက်င္တတ္ပါတယ္။ Pingueculitis ျဖစ္ေပၚတဲ့ေနရာက ေယာင္ရမ္းလာတဲ့အခါ ေသြးေၾကာမ်ား က်ယ္လာတာေၾကာင့္ histamine, serotonin, bradykinin prostaglandins စတဲ့ ဇီ၀ဓါတ္မ်ား ထြက္ေပၚကာ ယားယံျခင္း၊ နာက်င္ျခင္းတို႕ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားမွာေတာ့ မ်က္ျဖဴလႊာ မ်က္ႏွာျပင္ဟာ အလြန္အမင္း ေျခာက္ေသြ႕လာတတ္တာေၾကာင့္ မ်က္ျဖဴသားေပၚတြင္ အနာျဖစ္ျခင္း (microulceration of the conjunctival epithelium ) အဲဒီက တဆင့္ မ်က္သားတက္ျခင္းလို႔ေခၚတဲ့ pterygium ဆိုတဲ့ ေရာဂါအထိ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။

မ်က္ေထာင့္နီတဲ့အခါ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္က ဘာေရာဂါေတြကို စဥ္းစားေပးမွာပါလဲ ။

၁။ Perilimbal nevus
ဒီေရာဂါဟာလည္း မ်က္လံုးရဲ့ ဘယ္ညာ တစ္ေနရာရာမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူမွာေတာ့ ေယာင္ရမ္းျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြမရွိပါဘူး။

၂။ Pterygium
Pterygium လို႕ေခၚတဲ့ မ်က္သားတက္ျခင္းမွာေတာ့ ၾတိဂံပံုစံရွိတဲ့ မ်က္သားထူထူေတြဟာ မ်က္လံုးရဲ့ ဘယ္နဲ႔ညာမွာရွိတဲ့ မ်က္ျဖဴလႊာေပၚမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ Pingueculitis နဲ႔ကြာျခားခ်က္ ကေတာ့ Pterygium ဟာ မ်က္ၾကည္လႊာအေပၚပိုင္းထိ က်ဴးေက်ာ္လာႏိုင္ပါတယ္။

၃။ အမႈန္အမႊားမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ  မ်က္လံုးေယာင္ျခင္း
အမႈန္အမႊားမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့  မ်က္လံုးေယာင္ျခင္းမွာေတာ့ နာက်င္ျခင္း၊ မ်က္လံုးအိမ္ တစ္ခုလံုး နီရဲေနျခင္းတိုရွိတတ္ျပီး ေ၀ဒနာရွင္ရဲ႕
ရာဇ၀င္မွတဆင့္ လုပ္ငန္းခြင္ဆိုင္ရာ ျဖစ္ပြားႏိုင္မႈအခြင့္အလမ္းမ်ားကို သိရွိနိုင္ျခင္းတို႔ကို ရႏိုင္ပါတယ္။

၄။ ဗိုင္းရပ္ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ မ်က္ေမွးေရာင္ ေရာဂါ
ဒီေရာဂါမွာေတာ့ မ်က္ျဖဴလႊာ တစ္ခုလံုး နီေနတတ္တာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ကုသနည္း

ကုသနည္းမွာ ေရာဂါလကၡဏမ်ား ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒီလိုေရာဂါလကၡဏာမ်ား ခံစားလာရျပီးဆိုရင္ေတာ့ မ်က္စိဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္သင့္တာ အမွန္ပါပဲ။ မ်က္စိဆရာ၀န္က မ်က္လံုးအား ဘက္တီးရီးယား ဒါမွမဟုတ္ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး၀င္ျခင္းရွိမရွိ စစ္ေဆးျပီးတဲ့အခါ လိုအပ္တဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကုထံုးမွာေတာ့ မ်က္သားျပင္ ခမ္းေျခာက္ျပီး အနာျဖစ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ မ်က္ရည္တုခပ္ေပးျခင္း၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ မ်က္စဥ္းရည္မ်ား သံုးေပးျခင္း၊ စတီးရိြဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားျဖစ္တဲ့ fluorometholone 0.25%၊1% rimexolone acetate၊ prednisolone acetate suspension, 0.12% prednisolone sodium phosphate solution, 1%prednisolone acetate suspension 1% prednisolone sodium phosphate solution တို႔ကို မ်က္ေစ့ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း ခပ္ေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ သင့္ပါတယ္။ မ်က္လံုးအစံုဟာ ဘ၀ရဲ့ အလင္းေရာင္ေပးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္တာေၾကာင့္ စတီးရိြဳက္ေဟာ္မုန္း သံုးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကိုလည္း ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေသခ်ာ တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားေပၚမူတည္ျပီး Pingueculitis မွတဆင့္ pterygium သို႔ေျပာင္းသြားေသာ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားတြင္မူ လုိအပ္ပါက ခဲြစိတ္ကုသမႈမ်ား ျပဳလုပ္နိုင္ပါတယ္။

ကာကြယ္နည္း

ေရာဂါ၏ ဇစ္ျမစ္မွာ ေနေရာင္ျခည္ကို ၾကာျမင့္စြာ ထိေတြ႕မိျခင္းမွ ျဖစ္ပြားသည္ျဖစ္ရာ ေနေရာင္တြင္ အလုပ္လုပ္ရေသာသူမ်ား ၊ ခရီးသြားလာရသူမ်ား၊ အပူပိုင္း ေဒသတြင္ ခရီးလွည္လည္ရန္ အားသန္သူမ်ားအေနျဖင့္ သင့္ေလွ်ာ္ေသာ ေနကာမ်က္မွန္ ၀တ္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်နိုင္ပါတယ္။

ေနေရာင္ျခည္သည္ မနက္ ဆယ္နာရီမွ ေန႔လည္ ႏွစ္နာရီအတြင္းတြင္ အျပင္းထန္ဆံုးအခ်ိန္မ်ား ျဖစ္ေလရာ ထိုအခ်ိန္မ်ားတြင္ အေၾကာင္းမဲ့ သြားလာျခင္းမ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္းျဖင့္လည္း သင့္မ်က္၀န္းအား ညွာတာရာ ေရာက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ရဲ့ အလင္းတံခါးမ်ားကို တန္ဖိုးထားျခင္းအားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ေန႔စဥ္ဘ၀မွတဆင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ေလ်ာ့က်ေစျခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္ျခင္း အလို႔ငွာလည္းေကာင္း အပူပိုင္းေဒသမွ မ်က္ေထာင့္နီမ်ား အေၾကာင္းကို တေစ့တေစာင္း ေရးသားလုိက္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုးကား
1. Handbook of Occular disease Management, Pingueculitis. Available
from: http://cms.revoptom.com/handbook/sect2h.htm.
2. B. ABELSON MD, PETER MERTZ. Pingueculitis, How to keep your
patients safe from this condition. Sept 2006.
3. Hitoshi NAKAISHI MY, Masaaki ISHIDA, Isamu SOMEYA, Yuuichi YAMADA.
Pingueculae and Pterygia in Motorcycle Policemen. JOI
JSTJournalarchive/indhealth. 2007 March;Vol.35 , No.3:325-9.